Wolna Warmia – literacko
Warmia to język, literatura, historie mieszkańców i doświadczenia kolejnych pokoleń, które razem tworzą wyjątkową tożsamość regionu. O tym, jak ją rozumieć, pielęgnować i opowiadać ją na nowo, będziemy rozmawiać podczas cyklu spotkań „Wolna Warmia”.
Od 6 do 14 października w Zajezdni Trolejbusowej MOK spotkamy się z autorami i badaczami, którzy podejmują temat historii i tożsamości mieszkańców Warmii. Będzie o pamięci o trudnych wydarzeniach, o gwarze warmińskiej i jej znaczeniu dla regionalnej tożsamości, a także o literaturze – tej, która dokumentuje przeszłość, i tej, która współcześnie tworzy nową narrację o regionie. Cykl ma na celu nie tylko przybliżanie mieszkańcom literatury związanej z Warmią, ale przede wszystkim budowanie lokalnej tożsamości i popularyzację dziedzictwa kulturowego Warmii.
„Wolna Warmia” – spotkania literackie
6 października, godz. 17.00 | Zajezdnia Trolejbusowa MOK
Cykl otworzy spotkanie z Marcinem Powierżą, autorem książki „Chcieli tylko przeżyć…”. Publikacja przedstawia relacje i wspomnienia mieszkańców dawnej parafii gutkowskiej, do której należały wsie Gutkowo, Likusy, Redykajny i Łupstych. Punktem wyjścia były wydarzenia pierwszych tygodni 1945 roku, kiedy na teren Warmii wkroczyła Armia Czerwona. Autor przybliża doświadczenia ludności cywilnej, jej zmagania z wojenną rzeczywistością oraz historie mieszkańców, dla których najważniejszym celem było po prostu przetrwanie. To opowieść o pamięci, która przez dziesięciolecia pozostawała w cieniu oficjalnych narracji.
12 października, godz. 17.00 | Zajezdnia Trolejbusowa MOK
Drugie spotkanie poświęcone będzie „Opowiadaniom gwarowym” Klemensa Frenszkowskiego – tekstom, które są ważnym świadectwem języka, kultury i codzienności dawnej Warmii.
O publikacji i twórczości Frenszkowskiego rozmawiać będą trzy badaczki reprezentujące różne dziedziny nauki: prof. dr hab. Izabela Lewandowska, historyczka specjalizująca się w historii regionalnej Warmii i Mazur oraz dziedzictwie kulturowym; prof. dr hab. Iza Matusiak-Kempa, językoznawczyni, która zajmuje się analizą warstwy językowej tekstów i konfrontacją ich z wiedzą o gwarach warmińskich; oraz prof. dr hab. Joanna Szydłowska, literaturoznawczyni analizująca utwory Frenszkowskiego pod kątem genologicznym, literackim i społeczno-kulturowym. Spotkanie będzie okazją do spojrzenia na „Opowiadania gwarowe” z trzech perspektyw – historycznej, językoznawczej i literaturoznawczej – oraz do refleksji nad tym, jak język przechowuje pamięć o miejscu i jego mieszkańcach.
14 października, godz. 17.00 | Zajezdnia Trolejbusowa MOK
Cykl zakończy spotkanie z prof. Joanną Chłostą-Zielonką, autorką książki „Spadkobiercy. Kreacja pamięci o Warmii (i Mazurach) w narracjach po 1989 roku”. To opowieść o tym, jak literatura zmieniała sposób patrzenia na Warmię i Mazury oraz jak po 1989 roku zaczęto na nowo odkrywać wielokulturowe dziedzictwo regionu. Przez lata tematyka tożsamości dawnych mieszkańców Warmii była pomijana lub przemilczana w oficjalnej narracji. Transformacja ustrojowa otworzyła przestrzeń do podejmowania tematów wcześniej nieobecnych – związanych z pamięcią, wielokulturowością, dziedzictwem niemieckim i polskim oraz skomplikowaną historią regionu.
Prof. Joanna Chłosta-Zielonka analizuje różnorodne gatunki literackie – od reportażu po powieść – zestawiając twórczość pisarzy polskich i niemieckojęzycznych. W książce pojawiają się również współczesne narracje, między innymi autorstwa Joanny Wilengowskiej i Aleksandry Dobies.
Spotkania cyklu „Wolna Warmia” poprowadzi Ewa Zdrojkowska, dziennikarka Radia Olsztyn.
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny.
