Sienkiewicz, sięgając po dzieje starcia Polski z potęgą Zakonu Krzyżackiego, stworzył opowieść, która szybko stała się czymś więcej niż tylko lekcją historii. Na podstawie średniowiecznych kronik zbudował pełen rozmachu obraz walki, lojalności i narodowego oporu w czasach, gdy Polacy sami potrzebowali symbolicznego wsparcia.
W centrum opowieści autor umieścił poruszającą historię Zbyszka i Danusi — intymną i emocjonalną oś narracji, która dodaje powieści ludzkiego wymiaru. "Krzyżacy" to nie tylko literacki klasyk, ale także manifest nadziei i siły kulturowej, która przetrwała mimo politycznego zniewolenia.