„Ku wolności Warmii” to wyjątkowe, otwarte i bezpłatne wydarzenie kulturalne, które odbędzie się 4 września 2026 roku w Olsztynie. Projekt łączy muzykę, poezję, historię regionu oraz współczesną twórczość artystyczną, tworząc przestrzeń spotkania mieszkańców Warmii wokół wspólnego dziedzictwa i lokalnej tożsamości. Centralnym punktem wydarzenia będzie uroczyste odsłonięcie Ławeczki Marii Zientary-Malewskiej - jednej z najważniejszych postaci warmińskiej kultury, poetki, nauczycielki, działaczki społecznej i orędowniczki polskości Warmii. Jej postać i twórczość stanowią punkt wyjścia do opowieści o pamięci, tożsamości i przywiązaniu do rodzinnej ziemi. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 16:30 koncertem słowno-muzycznym w Kościele Ewangelicko-Augsburskim Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie. W programie znajdą się utwory związane z Warmią, poezja oraz występy artystów, w tym artystów Opery Bałtyckiej i młodych twórców. Istotnym elementem projektu jest bowiem połączenie doświadczenia uznanych artystów z energią i talentem debiutującego pokolenia. O godz. 18:00 uczestnicy przejdą na olsztyńskie Planty, gdzie o godzinie 18:30 odbędzie się uroczyste odsłonięcie Ławeczki Marii Zientary-Malewskiej. W uroczystości wezmą udział przedstawiciele samorządu, nauki, kultury, organizacji regionalnych oraz mieszkańcy. Zaplanowano również wspólne wykonanie pieśni „O Warmio moja miła”. O godz. 19:00 rozpocznie się część integracyjna wydarzenia - wspólny integracyjny polonez oraz proste tańce i aktywności inspirowane tradycją Warmii. Ta część ma symbolicznie przenieść regionalne dziedzictwo z poziomu historii i wspomnień do żywego doświadczenia wspólnoty. Projekt skierowany jest do mieszkańców Olsztyna i regionu, osób zainteresowanych kulturą, historią i muzyką, przedstawicieli lokalnych środowisk twórczych, młodzieży, seniorów oraz wszystkich osób, które chcą wspólnie uczestniczyć w wydarzeniu poświęconym Warmii. Szczególnie ważnym założeniem jest jego międzypokoleniowy charakter - spotkanie osób, które pamiętają dawną Warmię, z młodymi twórcami i mieszkańcami, którzy dopiero budują własną relację z regionalnym dziedzictwem. „Ku wolności Warmii” nie jest jedynie koncertem ani uroczystością upamiętniającą konkretną postać. To próba pokazania, że regionalna historia może być żywą częścią współczesnej kultury, a pamięć o wybitnych mieszkańcach Warmii może inspirować kolejne pokolenia artystów i odbiorców. Wydarzenie jest bezpłatne, otwarte i dostępne dla publiczności, w tym dzieci oraz osób ze specjalnymi potrzebami. Odbędzie się ono pod Honorowym Patronatem Prezydenta Miasta Olsztyna Roberta Szewczyka oraz pod Honorowym Patronatem Starosty Olsztyńskiego Andrzeja Abako. Odsłonięcie Ławeczki Marii Zientary-Malewskiej zostało sfinansowane ze środków Olsztyńskiego Budżetu Obywatelskiego, natomiast koncert „Ku wolności Warmii” został dofinansowany przez Wydział Kultury Urzędu Miasta Olsztyna. Partnerem wspierającym wydarzenie jest Stowarzyszenie Szlak Świętej Warmii. Patronat medialny objęło Radio Olsztyn, Telewizja Kopernik oraz MADE In Warmia & Mazury.
